این قطعه شعر با نام نغمه ی حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم درباره ی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم است و حاصل آشنایی شاعری اروپایی با مذهب اسلام و پیام آور این آیین یگانه. آنچه می خوانید، ترجمه دکتر اخگری از این شعر گوته است؛
این قطعه شعر از زبان نزدیکترین خویشان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم - حضرت علی علیه السلام و حضرت فاطمه سلام الله علیها گفته می شود و وصف ایشان را با تعابیر و توصیفات زیبایی بیان می دارد؛

نغمه محمد (ص)
علی:
بنگر بدان چشمه
همان که از کوهساران می جوشد
چه باطراوت و شاد
و می تراود به سان چشمان ستارگان، آنگاه که می درخشند

این بخش از شعر به نبوت حضرت محمد (ص) اشاره دارد.
گوته در این بخش پیامبر (ص) را بر فراز کوهی که غار حرا در آن واقع شده است، همچون چشمه ای توصیف می کند که از فراز کوهسار جوشیدن می گیرد و برای هدایت و سیراب کردن، به پایین سرازیر می شود.

فاطمه:
سرشاخه هایش سیراب می شوند
برخاسته از روحهای پاک
در میان صخره ها
در بوته زارها

علی:
به تازگی و طراوت جوانی
از فراز می لغزد
برروی صخره های مرمرین
و آنگاه دوباره به سوی آسمان
سرشاد هلهله شادی سر می دهد.

فاطمه:
و از میان صخره ها و از گذرگاه قله ها
سنگریزه های رنگین را
شکار می کند.

آنچه تاکنون در شعر آمده است، به آغاز نبوت پیامبر اکرم (ص) و شروع دعوتش به اسلام اشاره دارد. طراوت و شادابی چشمه ای که می خواهد جمعیتی را از آنچه دارد، سیراب کند، نگاه پیامبر (ص) به آسمان و بالا و همچنین حرکتش به سمت دامنه کوه و جمعیت و برگزیدن یاران ارزشمند، از جمله اشاراتی است که در این بخش ها به آنها پرداخته شده است.

علی:
و با ورودی پیشواگونه و راهبر
همه چشمه ها را که برادر اویند
با خویش همراه می سازد

این قسمت به کامل کنندگی مذهب اسلام که توسط حضرت محمد (ص) آورده می شود، اشاره دارد. منظور گوته از همراهی «همه چشمه ها» و «برادر اویند» همراهی سایر ادیان و پیامبران با حضرت محمد (ص) در روش و هدف است؛

فاطمه:
و در آن پایین، اعماق دره
در مقدم این رود گلها می رویند
و سبزه ها از نفسش حیات می یابند

علی:
نه ظلمات دره ها بازش می دارند
و نه گلهای زیبا
همان گلهایی که به زانوان او پیچیده اند
و با دیدگان خمار و شیفته او را می ستایند
ناگاه به دشت وارد می شود
و در گستره بسان رودی مارپیچ در دشت جاری می شود

فاطمه:
و نهرها به امتدادش
مشتاقانه همراه می شوند
و او اینک به گستره دشت قدم نهاده است
و می درخشد با تلألوی نقره گون

گوته در شعرش همه مراحل و مقاطع دعوت رسول اکرم (ص) و راهنمایی اش در میان مردم را به زبان توصیف و تشبیه و نماد می آورد. رود این شعر، نمادی از پیامبر (ص) است. ظلمات دشمنان و گلهای زیبا مادیاتند، دشت گستره اجتماعی است و نهرها یاران ایشان هستند.

علی:
و نهرهای جاری از کوهساران
بانشاط او را می خوانند
و فریاد برمی آورند:

علی و فاطمه:
برادر
برادر، برادرانت را دریاب و با خویش برگیر
فاطمه:
با خویش ببر به درگاه آن پدر پیر
ببر به اقیانوس جاودان
ببر بدان محیطی که با دستان گشاده
ما را به انتظار نشسته است
دستانش گشاده منتظرند و ما را مشتاقند
اما چه بی حاصل

علی:
چرا که ما را در کویر خشک
می بلعند سنگریزه های حریص
و آفتاب سوزان از فراز آسمان
خون ما را می مکد
و تپه ای ناگاه راه را بر ما می بندد
و از رسیدن به برکه بازمی دارد
برادر!
دریاب برادرانت را در این گستره دشت

فاطمه:
دریاب برادرانت را
که از کوهساران جاری گشته اند
هر دو:
ببر به سوی پدر، دریاب ما را

علی:
همگی راهی شوید!
و اینک این رود هر لحظه با عظمتی بیشتر
به پیش می رود و سلاله ای از آبها
تبار او را خواهند ساخت.
و آبها آن رهبر را بر شانه های خویش بلند کرده اند
و بر همه امپراتوریها چیره می شود
و نامش را به سرزمینها می بخشد
و در مقدم او مدینه ها ساخته می شوند

شعر گوته با محوریت معرفی شخصیت والای پیامبر (ص) از زبان دو دردانه تاریخ اسلام و تشیع روایت می شود. اما همان طور که این مسأله را با خواننده اش در میان می گذارد، مسیر تاریخی پیامبر (ص) و همچنین گسترش مرزهای اسلام در جهان را نیز به عنوان بخش تاریخی متن مورد تأکید و توجه قرار می دهد. اینکه گفته می شود: «آبها آن رهبر را بر شانه ... » و همچنین «بر همه امپراتوریها ... » به همین مسأله اشاره دارد.

فاطمه:
شهرها نیز حتی بازش نمی دارند
و نه حتی مناره هایی که بر فرازشان آتش برافروخته اند
و نه قصرهای مرمرین و نه آثار شکوهمند باستان
بازنمی دارند، قدرتش را و شکوهش را

علی:
و آن رود بزرگ به سان «اطلس» آن قهرمان نمادین
خانه های ساخته شده از چوب سدر را
بر بازوان ستبرش حمل می کند
و هزاران درفش برافراشته بر آسمان
شکوه و قدرت او را به اهتراز درآورده
آن را می سرایند
و او برادرانش را با خویش برمی گیرد.

فاطمه:
و برمی گیرد گنجهایش را و فرزندانش را
هر دو:
به پیشگاه آفریدگاری که منتظر است
و قلبش سرشار از سرور

پایان قطعه شعر گوته با اعتقاد و ایمان این شاعر آلمانی به معاد و جهان اولی و همچنین یقین وی بر پیروزی رسالت پیامبر اعظم (ص) همراه است. شاید این شیفتگی و علاقه شاعر به جهان معنا و مذهب شرقی اسلامی، از مهمترین ویژگیهای زندگی و مذهب پیامبری باشد که فردی اروپایی و غربی را با آن همه تهاجم فلسفه های متضاد و مختلف، از شک گرایی گرفته تا ماتریالیسم مطلق و نیهلیسم و ... ، در اطرافش به مفاهیم معنوی و والای شرق و اسلام علاقمند می سازد.

منبع: مجله ی اندیشه نو پیش شماره اول



تاريخ : ۱۳٩۳/٩/۳٠ | ۱:٢٢ ‎ق.ظ | نویسنده : میثم محمدی الموتی | نظرات ()
  • ایکس باکس | قالب بلاگ اسکای